หน้าแรก Knowledge ไขคำตอบ !! รัฐธรรมนูญไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 5 กล่าวถึงเรื่องอะไร และหมายความว่าอย่างไร

ไขคำตอบ !! รัฐธรรมนูญไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 5 กล่าวถึงเรื่องอะไร และหมายความว่าอย่างไร

361
1

เรื่องการเมืองและการปกครองนั้นในปัจจุบันนี้ไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวของประชาชน ในยุคปัจจุบันผู้คนสามารถเข้าถึงความรู้และติดตามข่าวสารได้หลายช่องทาง สิ่งนี้ทำให้ปัจจุบันแตกต่างจากอดีตอย่างสิ้นเชิง คนเริ่มรอบรู้เรื่องทางการเมืองมากขึ้น ตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลได้มากขึ้น ที่สำคัญในทางที่เจริญก้าวหน้ามากขึ้นนี้ คนเริ่มโหยหา ประชาธิปไตย ป้องปกสิทธิและเสรีภาพของตนเองมากขึ้นซึ่งเป็นหลักของรัฐธรรมนูญที่ประชาชนทั่วไปเข้าใจได้ แต่รัฐธรรมนูญไม่ได้บัญญัติแค่เรื่องสิทธิและเสรีภาพเท่านั้น เพื่อให้เข้าใจความหมายของรัฐธรรมนูญมากขึ้น ผู้เขียนทำการอธิบายความหมายของรัฐธรรมนูญเบื้องต้นเพียงคร่าวๆ ว่าบ้านเมืองของเรานั้นใช้กฎหมายอะไรในการปกครอง และมีความหมายอย่างไร

อย่างที่ทราบกันประเทศไทยใช้รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ แต่ความหมายของรัฐธรรมนูญที่ว่านั้น ได้ถูกบัญญัติในมาตราไหนของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ?

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 5 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ บทบัญญัติใดของกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับ หรือการกระทําใด ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ บทบัญญัติหรือการกระทําน้ันเป็นอันใช้บังคับมิได้”

  • ความหมายของรัฐธรรมนูญมี 2 แบบ คือ ความหมายเชิงรูปแบบ และความหมายเชิงเนื้อหา
    1. ความหมายเชิงรูปแบบ คือ กฎหมายสูงสุดที่ใช้ในการปกครองประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่จะบัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษร ประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นต้นแบบของประเทศที่รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศและเป็นลายลักษณ์อักษร และในรัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกาก็มีความหมายเชิงเนื้อหาด้วยคู่กันกับเชิงรูปแบบ แต่คอมมิวนิสต์จะมีความหมายเชิงรูปแบบเพียงอย่างเดียวไม่มีความหมายเชิงเนื้อหา
    2. ความหมายเชิงเนื้อหา คือ กฎหมายมุ่งคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพ และจำกัดอำนาจของผู้มีอำนาจ ตัวอย่างของประเทศที่ความหมายรัฐธรรมนูญมีความหมายเชิงเนื้อหาอย่างเดียว ไม่มีความหมายเชิงรูปแบบคือ ประเทศอังกฤษ เนื่องจากรัฐธรรมนูญอังกฤษไม่ใช่กฎหมายสูงสุดของประเทศ รัฐสภาอังกฤษเป็นอำนาจสูงสุดแก้ไขกฎหมายได้ทุกเรื่อง โดยรัฐธรรมนูญมี 2ส่วนคือ
      • ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร มีกฎหมายมาจากจารีตประเพณี และคำพิพากษาศาลรัฐธรรมนูญ
        • ลายลักษณ์อักษร มีที่มาจาก Magna Carta

ดังนั้นตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง ที่วางหลักว่า “รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ” รัฐธรรมนูญไทยตามมาตรา 5 เป็นความหมายเชิงรูปแบบ เป็นกฎหมายสูงสุดที่ใช้ในการปกครองประเทศ และได้บัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษร

และข้อความตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง ที่วางหลักว่า “บทบัญญัติใดของกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับ หรือการกระทําใด ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ บทบัญญัติหรือการกระทําน้ันเป็นอันใช้บังคับมิได้” นั้น แยกได้เป็นดังนี้

  • กฎหมาย ตามมาตรา 5 กล่าวถึงกฎหมายลำดับ 2 เท่านั้น คือพระราชบัญญัติ ออกโดยฝ่ายนิติบัญญัติ
  • กฎ ตามมาตรา 5 กล่าวถึงกฎหมายลำดับ 3 เช่น พระราชกฤษฏีกา กฎกระทรวง ประกาศกระทรวง ข้อบังคับท้องถิ่นเป็นต้น ออกโดยฝ่ายบริหาร
  • ข้อบังคับ ตามมาตรา 5 เช่น ระเบียบกระทรวง ระเบียบข้อบังคับ มติคณะรัฐมนตรี คำสั่งการปกครอง
  • การกระทำใด

ทั้ง 4 นี้ห้ามขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ ถ้าขัดหรือแย้งก็ไม่สามารถมาบังคับใช้ได้ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 5 วรรคหนึ่ง แสดงให้เห็นชัดเจนว่ารัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายที่สูงสุดที่ใช้ในการปกครองประเทศ

แต่โดยหลักแล้วประเทศไทยไม่ได้มีความหมายรัฐธรรมนูญเชิงรูปแบบเพียงอย่างเดียว แต่มีความหมายเชิงเนื้อหาด้วยซึ่งบัญญัติไว้ใน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หมวด 3 สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย

อย่างไรก็ดี มาตรา 5 วรรคสอง บัญญัติว่า “เมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้บังคับแก่กรณีใด ให้กระทําการนั้นหรือวินิจฉัยกรณีนั้น ไปตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” มีไว้เพื่อบังคับใช้ในกรณีที่ไม่มีบทบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ

1 ความคิดเห็น

ทิ้งคำตอบไว้

กรุณาใส่ความคิดเห็นของคุณ!
กรุณาใส่ชื่อของคุณที่นี่